کاردرمانی سندروم داون
سندروم داون شایع ترین اختلال کروموزومی و یکی از علل کم توانی ذهنی ، سندروم داون می باشد که این اختلال به دلیل ناهنجاری در تعداد کروموروم ها ایجاد میشود.
شیوع این اختلال به صورت یک در هر 800 تولد زنده می باشد و سن بالای مادر تاثیر زیادی در به دنیا امدن کودک مبتلا به سندروم داون دارد.
نشانه های ظاهری سندروم داون
علائم ظاهری این کودکان با کودکان عادی متفاوت می باشد و شایع ترین زمانی که این اختلال تشخیص داده می شود، دوره ی نوزادی می باشد . وجود یک چین خوردگی در گوشه ی داخلی چشم این کودکان باعث میشود، چشم این افراد حالت خاصی داشته باشد ، کوتاهی قد، زبان بیرون زده، دست های کوتاه و فاصله ی زیاد میان انگشتان اول و دوم در این کودکان دیده می شود.
مشکلات همراه سندروم داون
همراه با این اختلال، مشکلات و بیماری های دیگری نیز قابل مشاهده می باشد که در ادامه به شرح انها می پردازیم:
1-کم توانی ذهنی: شیوع کم توانی ذهنی و پایین بودن بهره ی هوشی و حافظه در این کودکان، چهار برابر کودکان عادی می باشد و این کودکان به لحاظ ذهنی با هم متفاوت می باشند و اسیب ذهنی در این کودکان میتواند از خفیف تا شدید ، متغیر باشد .
2- مشکلات رفتاری: مسائل رفتاری مانند پرخاشگری، کمبود توجه ، نافرمانی و عدم پیروی از دستورات، گوشه گیری اجتماعی و افسردگی، رفتارهای شبیه اتیسم در این کودکان مشاهده می شود.
3- اسیب نخاعی: نزدیک به 10 درصد مبتلایان به سندرم داون ، دچار بی ثباتی مفصل بین مهره ی اول و دوم گردنی می باشند که این مورد میتواند باعث ایجاد اسیب نخاعی شود.
4- عفونت: به دلیل ایمنی پایین، این کودکان استعداد بیشتری برای ابتلا به عفونت های مختلف دارند.
5-نارسایی های قلبی عروقی: 60 درصد از کودکان مبتلا به این اختلال دچار نقایص مادرزادی قلبی می باشند و مستعد ابتلا به فشار خون بالا می باشند. شایع ترین ناهنجاری های قلبی در این کودکان شامل تنگی شریان ریوی و بزرگ شدن بطن های قلب می باشد.
6- مشکلات حرکتی و اسکلتی عضلانی : کودکان دارای سندروم داون دچار شل بودن عضلات و انعطاف بیش از حد مفاصل می باشند و همواره توصیه می شود از کودکان با این اختلال کوروزومی، عکس از مهره های گردنی گرفته شود تا دردرفتگی کامل یا نسبی مهره های گردنی مشخص شود.
7- تشنج: وجود تشنج در کودکان با سندروم داون میتواند باعث مشکلات متعددی در این کودکان شود از جمله از دست رفتن مهارت های قبلی کسب شده، ضعف عضلانی و محدودیت های بیشتر کودک مبتلا.
8- مشکلات دهان و دندان : مشکلات دهان و دندان در کودکان با سندروم داون میتواند بر تغذیه و همچنین عملکرد های گفتاری و بلع کودک تاثیر بگذارد و باعث ایجاد مشکلاتی در کودک شود.
کاردرمانی سندروم داون در اصفهان
مرکز کاردرمانی روشا با مدیریت کاردرمانگر مهدی مرادی ، در دو بخش مجزا برای کودکان و بزرگسالان اماده ی ارائه ی خدمات کاردرمانی ذهنی و جسمی می باشد. سندروم داون یکی از اختلالات شایع در میان کودکان می باشد که باعث مشکلات جسمی و ذهنی در افراد مبتلا می باشد. مرکز کاردرمانی روشا به ارائه ی خدمات کاردرمانی ذهنی و جسمی به کودکان با اختلال سندروم داون در شهر اصفهان میپردازد.
سندروم داون یک اختلال با مشکلات ذهنی و جسمی می باشد و کاردرمانی سندروم داون میتواند به کاهش مشکلات جسمی این کودکان و همینطور بهبود عملکرد ذهنی این کودکان کمک کند.
اهداف کاردرمانی در کودکان با اختلال سندروم داون
1-بهبود عملکرد ذهنی: کاردرمانگران با توجه به سطح ذهنی کودک به تقویت مهارت های شناختی ، ادراکی، حافظه ، دستورپذیری ،تحمل کاری و اصلاح مشکلات رفتاری کودک می پردازند.
2-کاهش ضعف و محدودیت ها: کودکان مبتلا به سندرم داون به مشکلات جسمی و ذهنی در بسیاری از فعالیت ها دچار محدودیت میشوند و کاردرمانگران میتوانند با بهره گیری از تکنیک های درمانی به کاهش این محدودیت ها بپردازند.
3-بهبود و افزایش عملکرد حرکتی: کودکان با سندروم داون به دلیل شل بودن عضلات و انعطاف بیش از حد مفاصل دچار محدودیت در عملکرد های حرکتی می شوند، کاردرمانگر باید با استفاده از وسایل و تکنیک های درمانی به افزایش عملکرد های حرکتی بیماران بپردازد.
4-اموزش الگوهای صحیح حرکتی( نشستن، راه رفتن و…..) : بسیاری از کودکان با سندروم داون دچار تاخیر در مهارت های حرکتی می شوند و کاردرمانگران باید متناسب با سن کودک ، مهارت های مورد نیاز را به کودک اموزش دهند.
5-افزایش مشارکت اجتماعی کودک: کودکان با سندرم داون به دلیل مشکلات ذهنی ، جسمی و گفتاری دچار نقص در مهارت های اجتماعی می شوند که در سنین بالاتر بیشتر خود را نشان می دهد. کاردرمانگران باید به اموزش مهارت های اجتماعی و کاهش موانع مشارکت فرد در فعالیت های اجتماعی بپردازد.
6-افزایش استقلال در فعالیت های روزانه ی کودک : یکی از اهداف اصلی کاردرمانی در کودکان با سندروم داون، افزایش استقلال کودک در فعالیت های روزانه مثل لباس پوشیدن، غذا خوردن ، جابجایی ، دستشویی رفتن و حمام کردن و ….. می باشد.
مداخلات کاردرمانی در کودکان با سندروم داون
کودکان با تشخیص سندرم داون دچار مشکلات ذهنی، جسمی و حسی می باشند و کاردرمانگر با ارزیابی کامل کودک باید نسبت به ارائه ی برنامه ی درمانی متناسب با شرایط کودک اقدام کند.به صورت کلی مداخلات کاردرمانی در این کودکان شامل شریط زیر می باشد:
- مداخلات یکپارچگی حسی: کودکان مبتلا به سندروم داون اغلب در فرایند یکپارچگی حسی دچار مشکلاتی می باشند و وجود مشکلات حسی میتواند باعث ایجاد مشکلات رفتاری و اسیب های دیگری در کودکان شود، به این دلیل از مهمترین درمان هایی که باید برای کودک سندروم داون در نظر گرفته شود، درمان های حسی می باشد که بر اساس نیاز کودک باید ارائه شود.
- کاردرمانی جسمی در کودکان با سندروم داون: کودکان با تشخیص سندرم داون به دلیل شل بودن عضلات و انعطاف پذیری بالای مفاصل دچار تاخیر در مهارت های حرکتی شده و همینطور احتمال وجود اسیب نخاعی در این کودکان وجود دارد. از این رو کاردرمانگر باید به ارزیابی وضعیت جسمی کودک بپردازد و برنامه ی درمانی شامل تقویت عضلات، تسهیل مراحل حرکتی کسب نشده و وزن اندازی صحیح روی اندام ها بپردازد.
- کاردرمانی ذهنی در کودکان با سندروم داون: احتمال وجود کم توانی ذهنی و پایین بودن بهره ی هوشی در کودکان با این اختلال ، چهار برابر کودکان عادی می باشد و کاردرمانگر باید روی مداخلات شناختی، تقویت توجه و حافظه ی کودک کار کند. زمانی که وضعیت ذهنی کودک مبتلا به این اختلال بهبود داشته باشد، این موضوع روی عملکرد جسمانی و مشارکت کودک در فعالیت های اجتماعی تاثیر گذار می باشد. از این رو توصیه می شود حتما خانواده ها به کاردرمانی ذهنی در کودکان مبتلا به سندروم داون بپردازند.
سخن نهایی
سندروم داون ، یکی از شایع ترین ناهنجاری ها در کودکان می باشد که به دلیل وجود یک کروموزوم اضافی در کودک ایجاد می شود و این اختلال میتواند باعث ایجاد مشکلات ذهنی ، جسمی و گفتاری در کودک شود. کاردرمانگر از طریق مداخلات توانبخشی به کاهش مشکلات حسی، بهبود عملکرد ذهنی و تسهیل مراحل حرکتی کودک می پردازد.
